Home / Instemmingen / Gekwantificeerde propositie

Op slot

Gekwantificeerde propositie المَحْصُورَة

Home

Instemmingen · Proposities · 5 van 10

Gekwantificeerde propositie

al-maḥṣūra

المَحْصُورَة

Een zegt met een of het oordeel over het hele gaat of over een deel ervan.

Concept · nog niet nagekeken

In beeld

SPElke S is PكُلُّSPGeen S is Pلَا شَيْءَSPSommige S zijn PبَعْضُSPNiet elke S is Pلَيْسَ بَعْضُ
De vier gekwantificeerde proposities, getekend als cirkels. Het gearceerde deel is wat de propositie zegt dat bestaat.

Uitleg

Er zijn er vier: algemeen bevestigend (“elke”), algemeen ontkennend (“geen”), bevestigend (“sommige”) en particulier ontkennend (“niet elke”).

Gaat een over één individu, dan is het een . Heeft ze geen , dan is het een ; die geldt als .

Ook geschreven als: kwantor, bewering met hoeveelheidswoord.

In de tekst

وَكُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا إِمَّا مَخْصُوصَةٌ كَمَا ذَكَرْنَا، وَإِمَّا كُلِّيَّةٌ مُسَوَّرَةٌ كَقَوْلِنَا: كُلُّ إِنْسَانٍ كَاتِبٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الإِنْسَانِ بِكَاتِبٍ، وَإِمَّا جُزْئِيَّةٌ مُسَوَّرَةٌ كَقَوْلِنَا: بَعْضُ الإِنْسَانِ كَاتِبٌ، وَبَعْضُ الإِنْسَانِ لَيْسَ بِكَاتِبٍ، وَإِمَّا أَنْ لَا يَكُونَ كَذَلِكَ وَتُسَمَّى: مُهْمَلَةً كَقَوْلِنَا: الإِنْسَانُ كَاتِبٌ، وَالإِنْسَانُ لَيْسَ بِكَاتِبٍ.Elk van beide is ofwel een enkelvoudige propositie, over één ding, zoals in de voorbeelden hierboven; ofwel is ze algemeen, met een kwantor, zoals “Elke mens is een schrijver” en “Geen mens is een schrijver”; ofwel is ze particulier, met een kwantor, zoals “Sommige mensen zijn schrijvers” en “Niet elke mens is een schrijver”; ofwel is ze geen van beide, en dan heet ze onbepaald, zoals “De mens is een schrijver” en “De mens is geen schrijver.”وَالْمَحْصُورَتَانِ لَا يَتَحَقَّقُ التَّنَاقُضُ بَيْنَهُمَا إِلَّا بَعْدَ اخْتِلَافِهِمَا فِي الْكَمِّيَّةِ، لِأَنَّ الْكُلِّيَّتَيْنِ قَدْ تَكْذِبَانِ كَقَوْلِنَا: كُلُّ إِنْسَانٍ كَاتِبٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الإِنْسَانِ بِكَاتِبٍ، وَالْجُزْئِيَّتَيْنِ قَدْ تَصْدُقَانِ كَقَوْلِنَا: بَعْضُ الإِنْسَانِ كَاتِبٌ، وَبَعْضُ الإِنْسَانِ لَيْسَ بِكَاتِبٍ.Tussen twee gekwantificeerde proposities is er alleen tegenspraak als de ene algemeen is en de andere particulier. Want twee algemene proposities kunnen allebei onwaar zijn, zoals “Elke mens is een schrijver” en “Geen mens is een schrijver”. En twee particuliere proposities kunnen allebei waar zijn, zoals “Sommige mensen zijn schrijvers” en “Niet elke mens is een schrijver.”

Voorbeelden

  • كُلُّ إِنْسَانٍ حَيَوَانٌElke mens is een dier (algemeen bevestigend)

Verwante begrippen

Oefenen

Test jezelf op proposities.

Naar de oefening · 8 vragen

Test jezelf

3 vragen. Met 6 of meer van de 10 (twee sterren) gaat het volgende begrip open.

  1. Vraag 1

    Wat maakt een propositie gekwantificeerd?

  2. Vraag 2

    Welke vorm heeft “Niet elk lichaam is metaal”?

  3. Vraag 3

    “De mens is een schrijver” heeft geen kwantor. Hoe heet zo'n propositie, en hoe wordt ze behandeld?

    الإِنْسَانُ كَاتِبٌ

Volgende: Voorwaardelijke propositie الشَّرْطِيَّة

Verder →