Home / Instemmingen / Gekwantificeerde propositie
Op slot
Gekwantificeerde propositie المَحْصُورَة
HomeInstemmingen · Proposities · 5 van 10
Gekwantificeerde propositie
al-maḥṣūra
المَحْصُورَة
Een zegt met een of het oordeel over het hele gaat of over een deel ervan.
In beeld
Uitleg
Er zijn er vier: algemeen bevestigend (“elke”), algemeen ontkennend (“geen”), bevestigend (“sommige”) en particulier ontkennend (“niet elke”).
Gaat een over één individu, dan is het een . Heeft ze geen , dan is het een ; die geldt als .
Ook geschreven als: kwantor, bewering met hoeveelheidswoord.
In de tekst
وَكُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا إِمَّا مَخْصُوصَةٌ كَمَا ذَكَرْنَا، وَإِمَّا كُلِّيَّةٌ مُسَوَّرَةٌ كَقَوْلِنَا: كُلُّ إِنْسَانٍ كَاتِبٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الإِنْسَانِ بِكَاتِبٍ، وَإِمَّا جُزْئِيَّةٌ مُسَوَّرَةٌ كَقَوْلِنَا: بَعْضُ الإِنْسَانِ كَاتِبٌ، وَبَعْضُ الإِنْسَانِ لَيْسَ بِكَاتِبٍ، وَإِمَّا أَنْ لَا يَكُونَ كَذَلِكَ وَتُسَمَّى: مُهْمَلَةً كَقَوْلِنَا: الإِنْسَانُ كَاتِبٌ، وَالإِنْسَانُ لَيْسَ بِكَاتِبٍ.Elk van beide is ofwel een enkelvoudige propositie, over één ding, zoals in de voorbeelden hierboven; ofwel is ze algemeen, met een kwantor, zoals “Elke mens is een schrijver” en “Geen mens is een schrijver”; ofwel is ze particulier, met een kwantor, zoals “Sommige mensen zijn schrijvers” en “Niet elke mens is een schrijver”; ofwel is ze geen van beide, en dan heet ze onbepaald, zoals “De mens is een schrijver” en “De mens is geen schrijver.”وَالْمَحْصُورَتَانِ لَا يَتَحَقَّقُ التَّنَاقُضُ بَيْنَهُمَا إِلَّا بَعْدَ اخْتِلَافِهِمَا فِي الْكَمِّيَّةِ، لِأَنَّ الْكُلِّيَّتَيْنِ قَدْ تَكْذِبَانِ كَقَوْلِنَا: كُلُّ إِنْسَانٍ كَاتِبٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الإِنْسَانِ بِكَاتِبٍ، وَالْجُزْئِيَّتَيْنِ قَدْ تَصْدُقَانِ كَقَوْلِنَا: بَعْضُ الإِنْسَانِ كَاتِبٌ، وَبَعْضُ الإِنْسَانِ لَيْسَ بِكَاتِبٍ.Tussen twee gekwantificeerde proposities is er alleen tegenspraak als de ene algemeen is en de andere particulier. Want twee algemene proposities kunnen allebei onwaar zijn, zoals “Elke mens is een schrijver” en “Geen mens is een schrijver”. En twee particuliere proposities kunnen allebei waar zijn, zoals “Sommige mensen zijn schrijvers” en “Niet elke mens is een schrijver.”Voorbeelden
- كُلُّ إِنْسَانٍ حَيَوَانٌElke mens is een dier (algemeen bevestigend)
Verwante begrippen
Oefenen
Test jezelf op proposities.
Naar de oefening · 8 vragenTest jezelf
3 vragen. Met 6 of meer van de 10 (twee sterren) gaat het volgende begrip open.
Vraag 1
Wat maakt een propositie gekwantificeerd?
Woorden als “elke”, “geen”, “sommige” en “niet elke” zijn kwantoren: ze zeggen over hoeveel van het het oordeel gaat.
Vraag 2
Welke vorm heeft “Niet elk lichaam is metaal”?
“Niet elk” ontkent het van een deel van het . De is dus en ontkennend.
Vraag 3
“De mens is een schrijver” heeft geen kwantor. Hoe heet zo'n propositie, en hoe wordt ze behandeld?
الإِنْسَانُ كَاتِبٌ
Een zonder is een en geldt als . Een gaat over één individu, zoals Zayd.
Volgende: Voorwaardelijke propositie الشَّرْطِيَّة
Verder →