De belangrijkste Arabische aristotelicus van de tiende eeuw. Hij schreef een eigen Kitāb Īsāghūjī ay al-Madkhal over de vijf universalia.
Leven
Alle bronnen zijn het eens over zijn naam, Abū Naṣr Muḥammad ibn Muḥammad al-Fārābī. Zijn nisba wijst naar het district Fārāb aan de middenloop van de Syr Darja, al plaatst Ibn al-Nadīm zijn herkomst in Fāryāb in Khorasan, en het is niet zeker dat hij daar werd geboren. De Stanford Encyclopedia geeft als geboortejaar waarschijnlijk 870 (257 AH); de Encyclopaedia Iranica geeft geen geboortedatum en vindt het latere bericht over zijn leeftijd bij zijn dood onbetrouwbaar.
Hij studeerde logica bij de christelijke geestelijke Yūḥannā ibn Ḥaylān, waarschijnlijk in Bagdad, waar hij tot eind 330/942 woonde. Daarna verhuisde hij naar Syrië en gaf hij les in Aleppo; in 337/948–9 bezocht hij Egypte, en hij stierf in Damascus in Rajab 339 (december 950 of januari 951). Tot zijn leerlingen behoorde Yaḥyā ibn ʿAdī.
Al-Farabi was de uitblinker onder de aristotelici van Bagdad, al was hij zelf geen vertaler. Hij schreef commentaren op veel van de logische werken van Aristoteles en schreef uitgebreid over de wetenschappen, taal en politiek. Hij staat bekend als ‘de tweede meester’, met Aristoteles als de eerste.
Onzeker of omstreden
- Geboorteplaats (Fārāb of Fāryāb) en geboortejaar zijn niet zeker; de Iranica verwerpt de latere beweringen over zijn etnische afkomst.
- Ibn Khallikān noemt Abū Bishr Mattā als een van zijn leraren; de Iranica beschouwt dat als een aannemelijk verzinsel.
Werken
- Kitāb Īsāghūjī ay al-Madkhal كِتَابُ إِيسَاغُوجِي أَيِ المَدْخَلِ — op PorphyriusEen inleiding over de onderwerpen van de Isagoge van Porphyrius: de vijf universalia en hun relaties, met een korte behandeling van enkelvoudige en universele termen, de propositie en de definitie, die Porphyrius alleen aanstipte (Aydınlı). Ibn Bājja schreef er een taʿlīq op (TDV). Engelse vertaling door D. M. Dunlop (1956); bestudeerd door T. Kleven (2013).werk
Receptie
Ibn Bājja schreef er een commentaar (taʿlīq) op, en modern onderzoek leest het werk in het licht van zijn opmerkingen (TDV, Aydınlı).
Een handschrift in de Bodleian Library dat ooit aan al-Farabi werd toegeschreven als commentaar op de Isagoge, bleek het werk van Ibn al-Ṭayyib te zijn (TDV; artikel in BSOAS).
Bronnen (7)
- Encyclopaedia Iranica, ‘Fārābī i. Biography’
- Stanford Encyclopedia of Philosophy, ‘al-Farabi’
- Stanford Encyclopedia of Philosophy, ‘al-Farabi’s Philosophy of Logic and Language’
- Stanford Encyclopedia of Philosophy, ‘Arabic and Islamic Philosophy of Language and Logic’ (Tony Street)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, ‘ÎSÂGŪCÎ’ (Abdulkuddüs Bingöl)
- Yaşar Aydınlı, ‘Fârâbî’nin “Kitâbu Îsâgûcî ey el-Medhal” Adlı Eseri’, Diyanet İlmî Dergi 52/1 (2016)
- ‘Ibn al-Ṭayyib’s commentary on the Isagoge’, Bulletin of the School of Oriental and African Studies (Cambridge Core)