نویسندهٔ یکی از نخستین و پرخواننده‌ترین حواشی بر شرح کاتی، که دیرزمانی بخشی از برنامهٔ درسی مدارس آناتولی بود.
Life
طالشی تقریباً تنها از راه حاشیه‌اش بر شرح کاتی شناخته می‌شود. فهرست‌های آلمانی نسخه‌های خطی او را محیی‌الدین تالجی می‌نامند و او را به ۸۸۴ ق / ۱۴۷۹ م نسبت می‌دهند؛ آدم اومش (Adem Evmeş)، به پیروی از تاریخ عربی نیکلاس رشر (Nicholas Rescher)، همین تاریخ درگذشت را می‌آورد. نام او طالشی نیز خوانده می‌شود؛ متن دیجیتال کشف الظنون حاجی خلیفه صورت تحریف‌شدهٔ «التالثی» را دارد.
پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشدی که حاشیهٔ او را تصحیح کرده، آن را یکی از نخستین حواشی بر شرح کاتی توصیف می‌کند، اثری که دیرزمانی در برنامهٔ درسی مدارس ماند و پس از قرن هفدهم در آناتولی رواج یافت. به گفتهٔ آن پژوهش، شاخص‌ترین ویژگی‌اش این است که به تفصیل توضیح می‌دهد چرا ایساغوجی به این صورت چیده شده است.
Uncertain or disputed
- تاریخ‌های زندگی او بسیار با هم ناسازگارند: ۸۸۴ ق / ۱۴۷۹ م (فهرست VOHD؛ اومش به پیروی از رشر)، ۸۸۷ ق / ۱۴۸۲ م با علامت پرسش (پایان‌نامهٔ دانشگاه مرمره)، «۱۴۸۰» (تکین)، در حالی که پایگاه دادهٔ «اسلامی‌شدن آناتولی» می‌گوید حاشیهٔ او در ۱۰۸۵ (۱۶۷۴–۱۶۷۵ م) نوشته شده است، که او را دو قرن متأخرتر قرار می‌دهد.
- صورت نسبت او: طالشی یا تالجی.
Works
- حاشیة علی شرح إیساغوجی للکاتی (حاشیة محیی الدین) حَاشِيَةُ مُحْيِي الدِّينِ عَلَى شَرْحِ إِيسَاغُوجِي لِلْكَاتِي — بر کاتینسخه‌های بسیاری از آن در کتابخانه‌های ترکیه و اروپا بر جای مانده است. نسخه‌ای در برلین به تاریخ ۱۱۶۹ ق / ۱۷۵۵–۱۷۵۶ م متن کاتی را با «قال» سرخ و شرح را با «أقول» سرخ نشان می‌دهد. مصحح جدید کاتی «حاشیهٔ محیی‌الدین» را در شمار حواشی سودمند بر این شرح می‌آورد.حاشیه
Reception
علاءالدین تکین (Alaattin Tekin) و آدم اومش شرح کاتی همراه با حاشیهٔ طالشی را یکی از دو «زنجیرهٔ شرح» مشهورتر ایساغوجی توصیف می‌کنند؛ دیگری فناری همراه با قل‌احمد است.
Sources (8)
- Marmara University thesis: Muhyiddin et-Tâlişî’nin Haşiyetu Muhyiddin ala Şerh-i İsaguci li’Hesmekâtî adlı eserinin tahlil ve tahkiki (abstract)
- Leipzig KOHD manuscript record: at-Tāliǧī, Ḥāšiya ʿalā Šarḥ Īsāġūǧī (Hs. or. 307)
- Leipzig KOHD manuscript record: at-Tāliǧī, Ḥāšiya ʿalā Šarḥ al-Īsāġūǧī (Hs. or. 4821)
- Staatsbibliothek zu Berlin, Hs. or. 1715-4: Ḥāšiyat Muḥyi-’d-Dīn on al-Kātī (Qalamos)
- Islamisation of Anatolia database: al-Bardaʿī’s gloss (Milli Kütüphane A 1364), with notes on other glosses on al-Kātī
- Adem Evmeş, comparison of al-Kātī’s and al-Fanārī’s commentaries, Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (2020)
- Alaattin Tekin, review of Ferruh Özpilavcı, Ebherî Îsâgûcî ve Şerhi, Mantık Araştırmaları Dergisi 1 (2019)
- Kâtip Çelebi (Ḥājjī Khalīfa), Kashf al-ẓunūn, entry ‘Īsāghūjī’: glosses on al-Kātī