De vijf kunsten · 2 van 6

Zekere premissen

al-yaqīniyyāt

اليَقِينِيَّات

De zijn de zes soorten waaruit een wordt opgebouwd.

Concept · nog niet nagekeken

In beeld

Alleen de demonstratie bestaat uit zekere premissen, dus alleen de demonstratie geeft zekerheid.

Uitleg

: het verstand bevestigt ze zodra het zich de begrippen erin voorstelt, zoals “het geheel is groter dan zijn deel”.

Waarnemingen: gekend door de uiterlijke zintuigen, zoals “de zon schijnt”, of door wat we van binnen waarnemen, zoals “we hebben honger”.

Ervaringskennis: gekend door herhaalde ervaring. : bereikt door een plotseling inzicht van het verstand, zoals “het licht van de maan komt van de zon”.

: doorgegeven door zoveel mensen dat het onmogelijk is dat ze samen een leugen vertellen, zoals “Mekka bestaat”. die hun bewijs met zich meedragen: zoals “vier is even”, want vier valt uiteen in twee gelijke helften.

Ook geschreven als: de zes zekere premissen, zekere aannames.

In de tekst

وَالْيَقِينِيَّاتُ أَقْسَامٌ: أَحَدُهَا: أَوَّلِيَّاتٌ، كَقَوْلِنَا: الْوَاحِدُ نِصْفُ الِاثْنَيْنِ، وَالْكُلُّ أَعْظَمُ مِنَ الْجُزْءِ؛ وَمُشَاهَدَاتٌ، كَقَوْلِنَا: الشَّمْسُ مُشْرِقَةٌ، وَالنَّارُ مُحْرِقَةٌ؛ وَمُجَرَّبَاتٌ، كَقَوْلِنَا: السَّقَمُونِيَا تُسَهِّلُ الصَّفْرَاءَ؛Zekere premissen zijn er in verschillende soorten. Eerste beginselen, zoals “Eén is de helft van twee” en “Het geheel is groter dan het deel”; waarnemingen, zoals “De zon schijnt” en “Vuur brandt”; ervaringskennis, zoals “Scammonia drijft de gal af”;وَحَدْسِيَّاتٌ، كَقَوْلِنَا: نُورُ الْقَمَرِ مُسْتَفَادٌ مِنْ نُورِ الشَّمْسِ؛ وَمُتَوَاتِرَاتٌ، كَقَوْلِنَا: مُحَمَّدٌ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادَّعَى النُّبُوَّةَ، وَظَهَرَتِ الْمُعْجِزَةُ عَلَى يَدِهِ؛ وَقَضَايَا قِيَاسَاتُهَا مَعَهَا، كَقَوْلِنَا: الأَرْبَعَةُ زَوْجٌ بِسَبَبِ وَسَطٍ حَاضِرٍ فِي الذِّهْنِ وَهُوَ: الِانْقِسَامُ بِمُتَسَاوِيَيْنِ.intuïtieve premissen, zoals “Het licht van de maan komt van het licht van de zon”; overvloedig overgeleverde berichten, zoals “Muḥammad – God zegene hem en schenke hem vrede – zei dat hij profeet was, en er gebeurden wonderen door zijn handen”; en premissen die hun bewijs met zich meedragen, zoals “Vier is even”. Dat komt door een middenterm die al in de geest aanwezig is: te delen zijn in twee gelijke delen.

Voorbeelden

الكُلُّ أَعْظَمُ مِنَ الجُزْءِHet geheel is groter dan zijn deel (een )

Verwante begrippen

Oefenen

6 vraag/vragen over dit begrip, in de oefenset voor de vijf kunsten.

Naar de oefening · 11 vragen

Test jezelf

3 vragen. Met 6 of meer van de 10 (twee sterren) gaat het volgende begrip open.

Vraag 1
Wat zijn de zekere premissen?
Vraag 2
“Eén is de helft van twee.” Wat voor zekere premisse is dit in de matn?
الوَاحِدُ نِصْفُ الِاثْنَيْنِ
Vraag 3
Premissen die door zoveel mensen worden doorgegeven dat het onmogelijk is dat ze samen een leugen vertellen, heten …

Volgende: Dialectiek الجَدَل

Verder →