Home / Instemmingen / Verbindende voorwaardelijke propositie

Op slot

Verbindende voorwaardelijke propositie المُتَّصِلَة

Instemmingen · Proposities · 7 van 10

Verbindende voorwaardelijke propositie

al-muttaṣila

المُتَّصِلَة

Een oordeelt dat de ene wel of niet geldt als de andere geldt.

Concept · nog niet nagekeken

Uitleg

“Als de zon is opgekomen, is het dag.”

Ook geschreven als: als-dan-bewering.

In de tekst

وَهِيَ إِمَّا حَمْلِيَّةٌ كَقَوْلِنَا: زَيْدٌ كَاتِبٌ، وَإِمَّا شَرْطِيَّةٌ مُتَّصِلَةٌ كَقَوْلِنَا: إِنْ كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً فَالنَّهَارُ مَوْجُودٌ، وَإِمَّا شَرْطِيَّةٌ مُنْفَصِلَةٌ كَقَوْلِنَا: الْعَدَدُ إِمَّا أَنْ يَكُونَ زَوْجًا أَوْ فَرْدًا.Ze is ofwel categorisch, zoals “Zayd is een schrijver”; ofwel een verbindende voorwaardelijke propositie, zoals “Als de zon opgekomen is, is het dag”; ofwel een disjunctieve voorwaardelijke propositie, zoals “Een getal is even of oneven.”وَالْمُتَّصِلَةُ إِمَّا لُزُومِيَّةٌ كَقَوْلِنَا: إِنْ كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً فَالنَّهَارُ مَوْجُودٌ، وَإِمَّا اتِّفَاقِيَّةٌ كَقَوْلِنَا: إِنْ كَانَ الإِنْسَانُ نَاطِقًا فَالْحِمَارُ نَاهِقٌ؛De verbindende voorwaardelijke propositie heeft ofwel een vaste samenhang, zoals “Als de zon opgekomen is, is het dag”, ofwel is ze toevallig, zoals “Als de mens redelijk is, balkt de ezel.”وَالْقِيَاسُ الِاقْتِرَانِيُّ يَتَرَكَّبُ إِمَّا مِنَ الْحَمْلِيَّتَيْنِ كَمَا مَرَّ؛ وَإِمَّا مِنَ الْمُتَّصِلَتَيْنِ كَقَوْلِنَا: إِنْ كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً فَالنَّهَارُ مَوْجُودٌ، وَإِنْ كَانَ النَّهَارُ مَوْجُودًا فَالأَرْضُ مُضِيئَةٌ، يُنْتِجُ: إِنْ كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً فَالأَرْضُ مُضِيئَةٌ؛Het verbindende syllogisme bestaat ofwel uit twee categorische proposities, zoals hierboven; ofwel uit twee verbindende voorwaardelijke proposities, zoals “Als de zon opgekomen is, is het dag; en als het dag is, is de aarde verlicht”, wat oplevert: “Als de zon opgekomen is, is de aarde verlicht”;أَوْ مِنْ حَمْلِيَّةٍ وَمُتَّصِلَةٍ، كَقَوْلِنَا: كُلَّمَا كَانَ هَذَا إِنْسَانًا فَهُوَ حَيَوَانٌ، وَكُلُّ حَيَوَانٍ جِسْمٌ، يُنْتِجُ: كُلَّمَا كَانَ هَذَا إِنْسَانًا فَهُوَ جِسْمٌ؛ofwel uit een categorische propositie en een verbindende voorwaardelijke propositie, zoals “Telkens als dit een mens is, is het een dier; en elk dier is een lichaam”, wat oplevert: “Telkens als dit een mens is, is het een lichaam”;أَوْ مِنْ مُتَّصِلَةٍ وَمُنْفَصِلَةٍ، كَقَوْلِنَا: كُلَّمَا كَانَ هَذَا إِنْسَانًا فَهُوَ حَيَوَانٌ، وَكُلُّ حَيَوَانٍ فَهُوَ إِمَّا أَبْيَضُ أَوْ أَسْوَدُ، يُنْتِجُ: كُلَّمَا كَانَ هَذَا إِنْسَانًا فَهُوَ إِمَّا أَبْيَضُ أَوْ أَسْوَدُ.ofwel uit een verbindende voorwaardelijke propositie en een disjunctieve voorwaardelijke propositie, zoals “Telkens als dit een mens is, is het een dier; en elk dier is wit of zwart”, wat oplevert: “Telkens als dit een mens is, is het wit of zwart.”وَأَمَّا الْقِيَاسُ الِاسْتِثْنَائِيُّ فَالشَّرْطِيَّةُ الْمَوْضُوعَةُ فِيهِ إِنْ كَانَتْ مُتَّصِلَةً، فَاسْتِثْنَاءُ عَيْنِ الْمُقَدَّمِ يُنْتِجُ عَيْنَ التَّالِي، كَقَوْلِنَا: إِنْ كَانَ هَذَا إِنْسَانًا فَهُوَ حَيَوَانٌ، لَكِنَّهُ إِنْسَانٌ، فَهُوَ حَيَوَانٌ.Dan het uitzonderende syllogisme. Is de voorwaardelijke propositie daarin verbindend, dan levert het bevestigen van het antecedent het consequent op, zoals “Als dit een mens is, is het een dier; maar het is een mens, dus het is een dier.”وَاسْتِثْنَاءُ نَقِيضِ التَّالِي يُنْتِجُ نَقِيضَ الْمُقَدَّمِ، كَقَوْلِنَا: إِنْ كَانَ هَذَا إِنْسَانًا فَهُوَ حَيَوَانٌ، لَكِنَّهُ لَيْسَ بِحَيَوَانٍ، فَلَا يَكُونُ إِنْسَانًا؛En het bevestigen van het tegenstrijdige van het consequent levert het tegenstrijdige van het antecedent op, zoals “Als dit een mens is, is het een dier; maar het is geen dier, dus het is geen mens.”

Voorbeelden

إِنْ كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً فَالنَّهَارُ مَوْجُودٌAls de zon is opgekomen, is het dag

Verwante begrippen

Oefenen

Test jezelf op proposities.

Naar de oefening · 8 vragen

Test jezelf

3 vragen. Met 6 of meer van de 10 (twee sterren) gaat het volgende begrip open.

Vraag 1
Waarover oordeelt een verbindende voorwaardelijke propositie?
Vraag 2
Welke van deze is een verbindende voorwaardelijke propositie?
Vraag 3
“Als de zon is opgekomen, is het dag” is een verbindende voorwaardelijke propositie met vaste samenhang. Wat voor propositie is “Als de mens redelijk is, balkt de ezel”?
إِنْ كَانَ الإِنْسَانُ نَاطِقًا فَالحِمَارُ نَاهِقٌ

Volgende: Disjunctieve voorwaardelijke propositie المُنْفَصِلَة