al-Maghnīsāwī of al-Maghnīsī

Ottomaanse geleerde wiens uitvoerige commentaar Mughnī al-ṭullāb (‘Wat de studenten volstaat’) een veelgebruikt lescommentaar op de Īsāghūjī werd.

Life

Over Maḥmūd b. Ḥasan al-Maghnīsāwī is heel weinig vastgelegd. Zijn naam verbindt hem met Manisa in het westen van Anatolië (Arabisch Maghnīsā). Adem Evmeş, die een masterscriptie en een artikel over zijn logica schreef, zegt dat hij in 1222 AH stierf, en de beschrijving van de British Library van een gedrukt exemplaar van zijn commentaar geeft dezelfde datum als 1807 of 1808.

Hij moet niet worden verward met een eerdere en bekendere geleerde met dezelfde nisba, Abū l-Muntahā Aḥmad b. Muḥammad al-Maghnīsāwī, de Ḥanafitische auteur van een veel overgeschreven commentaar op al-Fiqh al-akbar, die bibliotheekgegevens in de late zestiende eeuw plaatsen (Qalamos geeft 1592).

De studie van Adem Evmeş zet de opvattingen van al-Maghnīsāwī uiteen over begrippen, de vijf , de definitie, en het , en vergelijkt ze met het commentaar van al-Kātī. In zijn andere artikelen wijst Evmeş erop dat al-Maghnīsāwī bij sommige vragen, zoals de betekenis van het woord Īsāghūjī, meer berichten en interpretaties vermeldt dan al-Kātī en al-Kalanbawī.

Uncertain or disputed

De data lopen tussen de bronnen sterk uiteen. Evmeş en de catalogusbeschrijving van de British Library/University of Pennsylvania geven 1222/1807–8; de uitgeverspagina van de editie uit Amman plaatst hem rond 1500. De latere datum is degene die de catalogi steunen; de vroegere komt misschien voort uit verwarring met andere geleerden die al-Maghnīsāwī heetten.
Evmeş schrijft dat hij het commentaar ‘in 1890’ schreef; dat is kennelijk de datum van de druk in Istanboel, niet van het schrijven, die onbekend is.
Zijn leraren, loopbaan en andere werken zijn in de geraadpleegde bronnen niet vastgelegd.

Works

Mughnī al-ṭullāb (Sharḥ Īsāghūjī) مُغْنِي الطُّلَّاب — op ĪsāghūjīGedrukt in Istanboel ([1890], exemplaar van de British Library) als Muʿallim Mughnī al-ṭullāb, met een Turkse interlineaire vertaling en randglossen van een zekere Ṭayyār. Moderne editie door ʿIṣām b. Muhadhdhab al-Subuʿī (door Evmeş aangehaald als Beiroet: Dār Bayrūt, 1430/2009; de editie van dezelfde bezorger wordt ook verkocht door Dār al-Nūr al-Mubīn, Amman). Een andere moderne druk (Dār Nūr al-Ṣabāḥ) voegt in de noten de glosse Sayf al-ghullāb van Muḥammad Fawzī toe.commentaar

Reception

De moderne bezorger van al-Kātī, een leraar in Bagdad, noemt Mughnī al-ṭullāb een van de nauwkeurigste en nuttigste commentaren. Hij zegt dat hij het vele malen heeft onderwezen, en belooft dat een student die het met een goede leraar goed begrijpt, klaar zal zijn voor de lange en moeilijke logicaboeken.

De druk uit Istanboel met een Turkse interlineaire vertaling doet vermoeden dat het in Turkstalige klaslokalen werd gelezen; de beschrijving van een boekhandelaar van de editie uit Amman zegt dat het bekend was om zijn gebruik in Anatolië en de oostelijke islamitische landen.

In de negentiende eeuw schreef Muḥammad Fawzī, moefti van Edirne, er een glosse op, Sayf al-ghullāb ʿalā Mughnī al-ṭullāb (Istanboel 1284).

Sources (9)