Instemmingen · Syllogismen · 5 van 6

Kleine en grote premisse

al-ṣughrā wa-l-kubrā

الصُّغْرَى وَالكُبْرَى

De is de met de ; de is de premisse met de .

Concept · nog niet nagekeken

In beeld

De kleine premisse bevat de kleine term (“mens”, het subject van de conclusie); de grote premisse bevat de grote term (“sterfelijk”, het predicaat ervan).

Uitleg

In de Arabische traditie komt de eerst.

Ook geschreven als: kleine premisse, grote premisse, kleine en grote aanname.

In de tekst

وَالْمُكَرَّرُ بَيْنَ مُقَدِّمَتَيِ الْقِيَاسِ يُسَمَّى: حَدًّا أَوْسَطَ، وَمَوْضُوعُ الْمَطْلُوبِ يُسَمَّى: حَدًّا أَصْغَرَ، وَمَحْمُولُهُ يُسَمَّى: حَدًّا أَكْبَرَ؛ وَالْمُقَدِّمَةُ الَّتِي فِيهَا الأَصْغَرُ تُسَمَّى: صُغْرَى، وَالَّتِي فِيهَا الأَكْبَرُ تُسَمَّى: كُبْرَى، وَهَيْئَةُ التَّأْلِيفِ تُسَمَّى: شَكْلًا.Wat in beide premissen van het syllogisme terugkomt, heet de middenterm. Het subject van de gezochte conclusie heet de kleine term, en het predicaat ervan de grote term. De premisse met de kleine term heet de kleine premisse, die met de grote term de grote premisse. De manier waarop ze geordend zijn, heet de figuur.وَضُرُوبُهُ الْمُنْتِجَةُ أَرْبَعَةٌ: الضَّرْبُ الأَوَّلُ: كُلُّ جِسْمٍ مُؤَلَّفٌ، وَكُلُّ مُؤَلَّفٍ حَادِثٌ، فَكُلُّ جِسْمٍ حَادِثٌ. الثَّانِي: كُلُّ جِسْمٍ مُؤَلَّفٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الْمُؤَلَّفِ بِقَدِيمٍ، فَلَا شَيْءَ مِنَ الْجِسْمِ بِقَدِيمٍ. الثَّالِثُ: بَعْضُ الْجِسْمِ مُؤَلَّفٌ، وَكُلُّ مُؤَلَّفٍ حَادِثٌ، فَبَعْضُ الْجِسْمِ حَادِثٌ. الرَّابِعُ: بَعْضُ الْجِسْمِ مُؤَلَّفٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الْمُؤَلَّفِ بِقَدِيمٍ، فَبَعْضُ الْجِسْمِ لَيْسَ بِقَدِيمٍ.Ze heeft vier productieve modi. Eerste: elk lichaam is samengesteld, en elk samengesteld ding is ontstaan, dus elk lichaam is ontstaan. Tweede: elk lichaam is samengesteld, en geen samengesteld ding is eeuwig, dus geen lichaam is eeuwig. Derde: sommige lichamen zijn samengesteld, en elk samengesteld ding is ontstaan, dus sommige lichamen zijn ontstaan. Vierde: sommige lichamen zijn samengesteld, en geen samengesteld ding is eeuwig, dus niet elk lichaam is eeuwig.

Verwante begrippen

Oefenen

Test jezelf op syllogismen.

Naar de oefening · 16 vragen

Test jezelf

3 vragen. Met 6 of meer van de 10 (twee sterren) gaat het volgende begrip open.

Vraag 1
Welke premisse is de kleine premisse?
Vraag 2
De conclusie is “Elke mens is een lichaam”; de premissen zijn “Elk dier is een lichaam” en “Elke mens is een dier”. Welke is de grote premisse?
Vraag 3
Welke premisse komt in de Arabische traditie eerst?

Volgende: Figuur الشَّكْل

Verder →