Ana sayfa / Tasdikler / Küçük öncül ve büyük öncül

Kilitli

Küçük öncül ve büyük öncül الصُّغْرَى وَالكُبْرَى

Tasdikler · Kıyas · 5 / 6

Küçük öncül ve büyük öncül

al-ṣughrā wa-l-kubrā

الصُّغْرَى وَالكُبْرَى

(suğrâ), içeren ; büyük öncül (kübrâ) ise içeren öncüldür.

Taslak · inceleme bekliyor

Görselle

Küçük öncül küçük terimi (“insan”, sonucun konusu), büyük öncül ise büyük terimi (“ölümlü”, sonucun yüklemi) içerir.

Açıklama

Arap geleneğinde önce zikredilir.

Şöyle de yazılır: suğrâ, kübrâ, sugra kübra.

Metinde

وَالْمُكَرَّرُ بَيْنَ مُقَدِّمَتَيِ الْقِيَاسِ يُسَمَّى: حَدًّا أَوْسَطَ، وَمَوْضُوعُ الْمَطْلُوبِ يُسَمَّى: حَدًّا أَصْغَرَ، وَمَحْمُولُهُ يُسَمَّى: حَدًّا أَكْبَرَ؛ وَالْمُقَدِّمَةُ الَّتِي فِيهَا الأَصْغَرُ تُسَمَّى: صُغْرَى، وَالَّتِي فِيهَا الأَكْبَرُ تُسَمَّى: كُبْرَى، وَهَيْئَةُ التَّأْلِيفِ تُسَمَّى: شَكْلًا.Kıyasın iki öncülünde tekrarlanana orta terim, aranan sonucun konusuna küçük terim, yüklemine de büyük terim denir. Küçük terimi içeren öncüle küçük öncül, büyük terimi içerene büyük öncül, bunların diziliş biçimine de şekil denir.وَضُرُوبُهُ الْمُنْتِجَةُ أَرْبَعَةٌ: الضَّرْبُ الأَوَّلُ: كُلُّ جِسْمٍ مُؤَلَّفٌ، وَكُلُّ مُؤَلَّفٍ حَادِثٌ، فَكُلُّ جِسْمٍ حَادِثٌ. الثَّانِي: كُلُّ جِسْمٍ مُؤَلَّفٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الْمُؤَلَّفِ بِقَدِيمٍ، فَلَا شَيْءَ مِنَ الْجِسْمِ بِقَدِيمٍ. الثَّالِثُ: بَعْضُ الْجِسْمِ مُؤَلَّفٌ، وَكُلُّ مُؤَلَّفٍ حَادِثٌ، فَبَعْضُ الْجِسْمِ حَادِثٌ. الرَّابِعُ: بَعْضُ الْجِسْمِ مُؤَلَّفٌ، وَلَا شَيْءَ مِنَ الْمُؤَلَّفِ بِقَدِيمٍ، فَبَعْضُ الْجِسْمِ لَيْسَ بِقَدِيمٍ.Netice veren darbları dörttür. Birincisi: her cisim mürekkeptir ve her mürekkep sonradan olmuştur; öyleyse her cisim sonradan olmuştur. İkincisi: her cisim mürekkeptir ve hiçbir mürekkep kadîm değildir; öyleyse hiçbir cisim kadîm değildir. Üçüncüsü: bazı cisim mürekkeptir ve her mürekkep sonradan olmuştur; öyleyse bazı cisim sonradan olmuştur. Dördüncüsü: bazı cisim mürekkeptir ve hiçbir mürekkep kadîm değildir; öyleyse bazı cisim kadîm değildir.

İlgili terimler

Alıştırma

Kendinizi sınayın: Kıyas.

Alıştırmaya git · 16 soru

Kendini sına

3 soru. 10 üzerinden 6 veya daha fazlasıyla (iki yıldız) sonraki terim açılır.

Soru 1
Hangi öncül küçük öncüldür (suğrâ)?
Soru 2
Sonuç “Her insan cisimdir”; öncüller “Her hayvan cisimdir” ve “Her insan hayvandır”. Hangisi büyük öncüldür?
Soru 3
Arap geleneğinde hangi öncül önce zikredilir?

Sıradaki: Şekil الشَّكْل