Betekenisaanduiding door overeenstemming

dalālat al-muṭābaqa

دَلَالَةُ المُطَابَقَة

door is wanneer een de hele betekenis aanduidt waarvoor ze is ingesteld.

Concept · nog niet nagekeken

In beeld

Betekenisaanduiding door overeenstemming: “mens” duidt de hele betekenis aan waarvoor het woord volgens afspraak is vastgesteld, “redelijk dier”.

Uitleg

De en de betekenis dekken elkaar precies. Daar verwijst ook de Arabische naam naar: “precies overeenkomen”.

Ze is de basis van de andere twee: een kan alleen een deel van haar betekenis aanduiden, of iets wat er vast bij hoort, omdat ze eerst de hele betekenis aanduidt.

Ook geschreven als: volledige aanduiding.

In de tekst

إِيسَاغُوجِي: اللَّفْظُ الدَّالُّ يَدُلُّ عَلَى مَا وُضِعَ لَهُ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى جُزْئِهِ بِالتَّضَمُّنِ إِنْ كَانَ لَهُ جُزْءٌ، وَعَلَى مَا يُلَازِمُهُ فِي الذِّهْنِ بِالِالْتِزَامِ،Īsāghūjī (Inleiding). Een uiting die iets aanduidt, duidt de betekenis waarvoor ze volgens afspraak is vastgesteld aan door overeenstemming. Een deel van die betekenis, als die een deel heeft, duidt ze aan door insluiting. En wat er in de geest vast bij hoort, duidt ze aan door implicatie.كَالإِنْسَانِ، فَإِنَّهُ يَدُلُّ عَلَى الْحَيَوَانِ النَّاطِقِ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى أَحَدِهِمَا بِالتَّضَمُّنِ، وَعَلَى قَابِلِ الْعِلْمِ وَصَنْعَةِ الْكِتَابَةِ بِالِالْتِزَامِ؛Neem “mens”: door overeenstemming duidt het “redelijk dier” aan, door insluiting een van die twee, en door implicatie “kan kennis opdoen en het schrijven leren”.

Voorbeelden

دَلَالَةُ الإِنْسَانِ عَلَى الحَيَوَانِ النَّاطِقِ“mens” dat redelijk dier aanduidt

Verwante begrippen

Oefenen

1 vraag/vragen over dit begrip, in de oefenset voor uitingen en betekenisaanduiding.

Naar de oefening · 7 vragen

Test jezelf

3 vragen. Met 6 of meer van de 10 (twee sterren) gaat het volgende begrip open.

Vraag 1
Wat is betekenisaanduiding door overeenstemming?
Vraag 2
Stel dat “paard” is ingesteld voor “hinnikend dier”. Als “paard” “hinnikend dier” aanduidt, welke soort betekenisaanduiding is dat?
Vraag 3
Waarom heet deze betekenisaanduiding “door overeenstemming”?
دَلَالَةُ المُطَابَقَة

Volgende: Betekenisaanduiding door insluiting دَلَالَةُ التَّضَمُّن

Verder →