قفل
دلالت مطابقی دَلَالَةُ المُطَابَقَة
خانهتصورات · الفاظ و دلالت · 3 از 8
دلالت مطابقی
dalālat al-muṭābaqa
دَلَالَةُ المُطَابَقَة
آن است که بر تمام معنایی کند که برای آن وضع شده است.
در تصویر
توضیح
و معنا دقیقاً با هم مطابق‌اند؛ از همین رو آن را «» نامیده‌اند.
این پایهٔ دو قسم دیگر است: تنها از آن رو می‌تواند بر جزء معنایش یا بر امری همراه آن دلالت کند که نخست بر تمام آن دلالت می‌کند.
به این صورت هم نوشته می‌شود: دلالت مطابقه, مطابقه.
در متن
إِيسَاغُوجِي: اللَّفْظُ الدَّالُّ يَدُلُّ عَلَى مَا وُضِعَ لَهُ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى جُزْئِهِ بِالتَّضَمُّنِ إِنْ كَانَ لَهُ جُزْءٌ، وَعَلَى مَا يُلَازِمُهُ فِي الذِّهْنِ بِالِالْتِزَامِ،ایساغوجی (مدخل): لفظِ دال بر آنچه برای آن وضع شده است به مطابقه دلالت می‌کند، و بر جزء آن، اگر جزئی داشته باشد، به تضمن، و بر آنچه در ذهن همراه آن است به التزام،كَالإِنْسَانِ، فَإِنَّهُ يَدُلُّ عَلَى الْحَيَوَانِ النَّاطِقِ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى أَحَدِهِمَا بِالتَّضَمُّنِ، وَعَلَى قَابِلِ الْعِلْمِ وَصَنْعَةِ الْكِتَابَةِ بِالِالْتِزَامِ؛مانند «انسان»: که بر «حیوان ناطق» به مطابقه دلالت می‌کند، و بر یکی از آن دو به تضمن، و بر «قابل علم و صنعت کتابت» به التزام.مثال‌ها
- دَلَالَةُ الإِنْسَانِ عَلَى الحَيَوَانِ النَّاطِقِدلالت «انسان» بر حیوان ناطق
اصطلاحات مرتبط
تمرین
1 پرسش دربارهٔ این اصطلاح، در مجموعهٔ تمرین الفاظ و دلالت.
رفتن به تمرین · 7 پرسشخودت را بیازما
3 پرسش. با ۶ از ۱۰ یا بیشتر (دو ستاره) اصطلاح بعدی باز می‌شود.
پرسش 1
دلالت مطابقی چیست؟
در ، بر تمام معنایی می‌کند که برای آن وضع شده است.
پرسش 2
فرض کنید «اسب» برای «حیوان صاهل» وضع شده باشد. هنگامی که «اسب» بر «حیوان صاهل» دلالت می‌کند، این کدام قسم دلالت است؟
«حیوان صاهل» تمام معنایی است که «اسب» برای آن وضع شده است، پس این است.
پرسش 3
چرا این دلالت «مطابقه» نامیده می‌شود؟
دَلَالَةُ المُطَابَقَة
و تمام معنایی که برای آن وضع شده است دقیقاً با هم مطابق‌اند؛ نام آن از همین جاست.
بعدی: دلالت تضمنی دَلَالَةُ التَّضَمُّن
ادامه ←