Ana sayfa / Tasavvurlar / İltizam delâleti

Kilitli

İltizam delâleti دَلَالَةُ الالْتِزَام

Tasavvurlar · Lafızlar ve delâlet · 5 / 8

İltizam delâleti

dalālat al-iltizām

دَلَالَةُ الالْتِزَام

İltizam , bir , anlamının dışında kalan fakat zihinde o anlama zorunlu olarak eşlik eden bir şeye delâlet etmesidir.

Taslak · inceleme bekliyor

Görselle

İltizam: “insan”, anlamının dışında olup zihnin ondan ayıramadığı bir şeye delâlet eder: “ilme kabil”.

Açıklama

edilen şey anlamın bir parçası değildir, fakat zihin o anlamı, ona geçmeden edemez.

Şöyle de yazılır: iltizam, delâlet-i iltizâmiyye, iltizâmî delâlet.

Metinde

إِيسَاغُوجِي: اللَّفْظُ الدَّالُّ يَدُلُّ عَلَى مَا وُضِعَ لَهُ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى جُزْئِهِ بِالتَّضَمُّنِ إِنْ كَانَ لَهُ جُزْءٌ، وَعَلَى مَا يُلَازِمُهُ فِي الذِّهْنِ بِالِالْتِزَامِ،Īsāghūjī (Giriş): delâlet eden lafız, kendisi için konulduğu şeye mutâbakat yoluyla, bir parçası varsa onun parçasına tazammun yoluyla ve zihinde ona eşlik eden şeye iltizam yoluyla delâlet eder;كَالإِنْسَانِ، فَإِنَّهُ يَدُلُّ عَلَى الْحَيَوَانِ النَّاطِقِ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى أَحَدِهِمَا بِالتَّضَمُّنِ، وَعَلَى قَابِلِ الْعِلْمِ وَصَنْعَةِ الْكِتَابَةِ بِالِالْتِزَامِ؛“insan” gibi: o, “nâtık hayvan”a mutâbakat yoluyla, ikisinden birine tazammun yoluyla, “ilme ve yazı sanatına kabiliyetli olan”a ise iltizam yoluyla delâlet eder.

Örnekler

دَلَالَةُ الإِنْسَانِ عَلَى قَابِلِ العِلْمِ وَصَنْعَةِ الكِتَابَةِ“insan” lafzının ilme ve yazı sanatına kabiliyetli olana delâlet etmesi

İlgili terimler

Alıştırma

Bu terimle ilgili 2 soru, Lafızlar ve delâlet alıştırma setinde.

Alıştırmaya git · 7 soru

Kendini sına

3 soru. 10 üzerinden 6 veya daha fazlasıyla (iki yıldız) sonraki terim açılır.

Soru 1
İltizam delâleti nedir?
Soru 2
“İnsan” lafzı aşağıdakilerden hangisine iltizam yoluyla delâlet eder?
الإِنْسَان
Soru 3
Mutâbakat delâleti neden iltizam delâletinin temelidir?

Sıradaki: Müfred lafız المُفْرَد