قفل
دلالت تضمنی دَلَالَةُ التَّضَمُّن
خانهتصورات · الفاظ و دلالت · 4 از 8
دلالت تضمنی
dalālat al-taḍammun
دَلَالَةُ التَّضَمُّن
آن است که بر جزئی از معنایی کند که برای آن وضع شده است.
در تصویر
توضیح
این تنها در معناهایی است که جزء دارند: جزء در ضمنِ تمام معنا (متضمَّن) است.
به این صورت هم نوشته می‌شود: دلالت تضمن, تضمن.
در متن
إِيسَاغُوجِي: اللَّفْظُ الدَّالُّ يَدُلُّ عَلَى مَا وُضِعَ لَهُ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى جُزْئِهِ بِالتَّضَمُّنِ إِنْ كَانَ لَهُ جُزْءٌ، وَعَلَى مَا يُلَازِمُهُ فِي الذِّهْنِ بِالِالْتِزَامِ،ایساغوجی (مدخل): لفظِ دال بر آنچه برای آن وضع شده است به مطابقه دلالت می‌کند، و بر جزء آن، اگر جزئی داشته باشد، به تضمن، و بر آنچه در ذهن همراه آن است به التزام،كَالإِنْسَانِ، فَإِنَّهُ يَدُلُّ عَلَى الْحَيَوَانِ النَّاطِقِ بِالْمُطَابَقَةِ، وَعَلَى أَحَدِهِمَا بِالتَّضَمُّنِ، وَعَلَى قَابِلِ الْعِلْمِ وَصَنْعَةِ الْكِتَابَةِ بِالِالْتِزَامِ؛مانند «انسان»: که بر «حیوان ناطق» به مطابقه دلالت می‌کند، و بر یکی از آن دو به تضمن، و بر «قابل علم و صنعت کتابت» به التزام.مثال‌ها
- دَلَالَةُ الإِنْسَانِ عَلَى الحَيَوَانِ وَحْدَهُدلالت «انسان» بر حیوان به تنهایی، یا بر ناطق به تنهایی
اصطلاحات مرتبط
تمرین
2 پرسش دربارهٔ این اصطلاح، در مجموعهٔ تمرین الفاظ و دلالت.
رفتن به تمرین · 7 پرسشخودت را بیازما
3 پرسش. با ۶ از ۱۰ یا بیشتر (دو ستاره) اصطلاح بعدی باز می‌شود.
پرسش 1
دلالت تضمنی چیست؟
در ، بر جزئی از معنایش می‌کند، جزئی که در ضمنِ تمام معناست.
پرسش 2
فرض کنید «اسب» برای «حیوان صاهل» وضع شده باشد. هنگامی که «اسب» تنها بر «حیوان» دلالت می‌کند، این کدام قسم دلالت است؟
«حیوان» جزئی از معنای «حیوان صاهل» است، پس این است.
پرسش 3
دلالت تضمنی در کدام معناها جاری است؟
إِنْ كَانَ لَهُ جُزْءٌ
بر جزء معناست، پس تنها جایی جاری است که معنا جزء داشته باشد؛ چنانکه متن میگوید: «اگر جزئی داشته باشد».
بعدی: دلالت التزامی دَلَالَةُ الالْتِزَام
ادامه ←