Kâtip Çelebi ve TDV'nin Īsāghūjī şârihleri arasında saydığı, on altıncı yüzyılın başlarında yaşamış Osmanlı müderrisi ve vâizi.
Life
Atûfî, bazı eserlerinde kendisinin de söylediği gibi Merzifonluydu; kaynaklar onu, sebebi bilinmemekle birlikte, el-Kastamonî diye de anar. Babasının adı Mahmud'du. Tefsir ve hadisi Bahşı Halife'den, meâni ilmini Amasyalı Mevlânâ Abdî'den, matematiği Kadızâde'nin torunu Kutbüddin Muhammed'den, fıkıh usulünü Hocazâde'den ve fıkhı Efdalzâde'den okudu.
İlmi sebebiyle Sultan II. Bayezid onu saray mensuplarının hocalığına tayin etti. Daha sonra saraydan ayrılarak İstanbul camilerinde vaaz ve tefsir dersleri verdi, sonunda da yazmak için evine çekildi. Eyüp'te vefat etti ve evinin yakınına defnedildi.
TDV ona, çoğu şerh ve hâşiye olmak üzere tefsir, hadis, tıp, ve kelâm alanlarında yaklaşık on beş eser nispet eder; bunlar arasında Zemahşerî'nin ve Beyzâvî'nin tefsirlerine hâşiyeler ve Sâgânî'nin hadis derlemesi Mashāriq al-anwār'a büyük bir şerh vardır.
Uncertain or disputed
- Vefat tarihi: TDV 948/1541'i verir; Kâtip Çelebi'nin Īsāghūjī maddesi ise 953'ü verir.
- Adı: TDV'nin Īsāghūjī maddesi ve Kâtip Çelebi onu Hızır b. Ömer diye anarken, TDV'nin biyografi maddesi babasının adını Mahmud olarak verir (maddenin atıf yaptığı bir çalışma onu Hızır b. Mahmud b. Ömer diye adlandırır; dolayısıyla Ömer dedesi olabilir).
Works
- Sharḥ Īsāghūjī شَرْحُ إِيسَاغُوجِي — üzerine ĪsāghūjīKâtip Çelebi (başlangıç cümlesini aktaramamıştır) ve TDV'nin Īsāghūjī maddesi tarafından kaydedilir; TDV'nin Atûfî maddesi ise onu başlıca eserleri arasında saymaz.şerh
Sources (3)