Words, universals and the five universals

Conceptions · mabāḥith al-alfāẓ · s. 22–23

مَبَاحِثُ الْأَلْفَاظِ

Taslak · inceleme bekliyor

Jakarta 1434/2013 baskısına göre Arapça metin · çeviri The Mantiqi, taslak

Bu metin hakkında

al-Sullam al-munawraq السُّلَّمُ الْمُنَوْرَقُ

ʿAbd al-Raḥmān al-Akhḍarī (d. 983/1575)

Metin: Arapça, The Mantiqi tarafından bu baskıdan aktarıldı: Mutūn al-manṭiq wa-l-ḥikma: Īsāghūjī wa-l-Sullam al-munawraq, Dār al-Kutub al-Islāmiyya, Jakarta 1434/2013, pp. 20–32 Taramayı gör
Derslerin takip ettiği: Dersler, The Mantiqi'nin metnin kendisini bölüm bölüm izleyen açıklamalarıdır.
Çeviri: The Mantiqi'nin kendi çevirisi; taslak.
İnceleme: Taslak, Ustadh Muhammad Yusuf tarafından incelenmeyi bekliyor.

Metin

Başka bir dil mi lazım? “Google Çeviri” bir pasajı Google'ın makine çevirisinde açar — ilk fikir için kullanışlı, ama bizim tarafımızdan kontrol edilmemiştir. Ya da metni dilediğin bir çevirmene kopyala.

Arapça metnin tamamını oku →

Arapça asıl metin, Mutūn al-manṭiq wa-l-ḥikma: Īsāghūjī wa-l-Sullam al-munawraq, Jakarta 1434/2013

مُسْتَعْمَلُ الْأَلْفَاظِ حَيْثُ يُوجَدُإِمَّا مُرَكَّبٌ وَإِمَّا مُفْرَدُ

فَأَوَّلٌ مَا دَلَّ جُزْؤُهُ عَلَىجُزْءِ مَعْنَاهُ بِعَكْسِ مَا تَلَا

Words in use, wherever they occur, are either composite or single. The first is that whose part signifies a part of its meaning; the opposite of this is what follows.

Google Çeviri ↗s. 22

وَهْوَ عَلَى قِسْمَيْنِ أَعْنِي الْمُفْرَدَاكُلِّيٌّ اَوْ جُزْئِيٌّ حَيْثُ وُجِدَا

فَمُفْهِمُ اشْتِرَاكٍ الْكُلِّيُّكَأَسَدٍ وَعَكْسُهُ الْجُزْئِيُّ

The single, I mean, is of two kinds wherever it is found: universal or particular. What conveys sharing is the universal, like “lion”; its opposite is the particular.

Google Çeviri ↗s. 22

وَأَوَّلًا لِلذَّاتِ إِنْ فِيهَا انْدَرَجْفَانْسُبْهُ أَوْ لِعَارِضٍ إِذَا خَرَجْ

وَالْكُلِّيَاتُ خَمْسَةٌ دُونَ انْتِقَاصْجِنْسٌ وَفَصْلٌ عَرَضٌ نَوْعٌ وَخَاصْ

وَأَوَّلٌ ثَلَاثَةٌ بِلَا شَطَطْجِنْسٌ قَرِيبٌ أَوْ بَعِيدٌ أَوْ وَسَطْ

First, ascribe it to the essence if it is included in it, or to an accident if it lies outside. The universals are five, nothing missing: genus, differentia, accident, species and property. The first is of three kinds, no exaggeration: near genus, far, or in between.

Google Çeviri ↗s. 22–23

Ders

A word in use is composite (murakkab) when a part of it signifies a part of its meaning, like “Zayd stands”; otherwise it is single (mufrad). A single word is (kullī) when its meaning can be shared, like “lion”, and (juzʾī) when it cannot, like “Zayd”.

A , compared with what falls under it, is (dhātī) when it is included in their , and (ʿaraḍī) when it lies outside. The universals are five: (jins), (faṣl), (ʿaraḍ), (nawʿ) and property (khāṣṣ). The genus is of three ranks: near, like animal for man; far, like substance; and in between, like body.

Terimler

الْمُرَكَّبُ al-murakkab: composite: a part signifies a part of the meaning
الْمُفْرَدُ al-mufrad: single
الْكُلِّيُّ al-kullī: universal: its meaning can be shared
الْجُزْئِيُّ al-juzʾī: particular
الذَّاتِيُّ al-dhātī: essential: included in the essence
الْعَرَضِيُّ al-ʿaraḍī: accidental: outside the essence
الْكُلِّيَّاتُ الْخَمْسُ al-kulliyyāt al-khams: the five universals

Örnekler

كَأَسَدٍ
“lion”: a universal, its meaning shared by many
جِنْسٌ قَرِيبٌ أَوْ بَعِيدٌ أَوْ وَسَطْ
the genus: near, far or in between

Kendini sına

Bu ders üzerine 3 soru. 10 üzerinden 6 veya daha fazlasıyla (iki yıldız) sonraki ders açılır.

Soru 1
Which example does the Sullam give of a universal?
Soru 2
Which is NOT one of the five universals?
Soru 3
A universal that lies outside the essence of what falls under it is…

Sıradaki ders: Words and meanings; request and report

Devam et →