خانه / al-Ṣughrā / درس 7 از 10
پیش‌نمایش
نگاهی به درس 7 از سطح 1. سطح 1 پس از سطح 1 باز می‌شود؛ تا آن زمان می‌توانی این درس را بخوانی، اما آزمون آن و راه پس از آن بسته می‌ماند.
قفل
The proposition: categorical and conditional
بازگشت به al-Ṣughrāمسیر هندی · سطح 1 · al-Ṣughrā · درس 7 از 10
The proposition: categorical and conditional
Proof · al-qaḍiyya al-ḥamliyya wa-l-muttaṣila · ص 14
القَضِيَّةُ الحَمْلِيَّةُ وَالمُتَّصِلَةُ
پیش‌نویس · در انتظار بازبینی
متن فارسی بر پایهٔ چاپ Kanpur 1279/1862–63 · ترجمهٔ The Mantiqi، پیش‌نویس
دربارهٔ این متن
al-Ṣughrā الصُّغْرَى
al-Sayyid al-Sharīf al-Jurjānī (d. 816/1413)
- متن
- فارسی, رونویسی The Mantiqi از چاپ سنگی، بدون حاشیه‌های کنار صفحه: Majmūʿa-yi manṭiq, Maṭbaʿ-i Alṭāfī, Kanpur 1279/1862–63, pp. 1–8 of the Ṣughrā, after the Kubrā دیدن تصویر اسکن
- درس‌ها دنبال می‌کنند
- al-Manṭiq al-manhajī li-l-mubtadiʾīn: al-Ṣughrā wa-l-Awsaṭ wa-l-Kubrā, Arabic version and arrangement by Muḥammad Anwar al-Badakhshānī (Jāmiʿat al-ʿUlūm al-Islāmiyya, ʿAllāma Banūrī Town), Islam Insight, Karachi 1420/1999, ص 5–18. درس‌ها توضیح خود The Mantiqi به ترتیب این چاپ است؛ متن آن دارای حق نشر است و نقل نمی‌شود.
- ترجمه
- کار خود The Mantiqi، به انگلیسی و به عربی اعراب‌گذاری‌شده؛ پیش‌نویس. عربی از فارسی ترجمه شده، نه از نسخه‌ای چاپی به عربی گرفته شده.
- بازبینی
- پیش‌نویس، در انتظار بازبینی Ustadh Muhammad Yusuf.
متن
زبان دیگری لازم داری؟ «Google Translate» بخشی از متن را در ترجمهٔ ماشینی گوگل باز می‌کند — برای برداشت نخست سودمند است، اما ما آن را بازبینی نکرده‌ایم. یا متن را در مترجم دلخواهت رونوشت کن.
اصل فارسی، Majmūʿa-yi manṭiq, Kanpur 1279/1862–63
فصل در مباحث حجت و دلیل. بدانکه تصدیق را قضیه خوانند، و قضیه بر سه قسم است: یکی حملیه و آن مرکب باشد از دو مفرد مثل الانسان کاتب و آن را موجبه خوانند، و الانسان لیس بکاتب و آن را سالبه خوانند، و محکوم علیه را در حملیه موضوع خوانند و محکوم به را محمول. دوم شرطیهٔ متصله و آن مرکب باشد از دو قضیه که میان ایشان حکم کرده باشند باتصال چون کلما کانت الشمس طالعة کان النهار موجوداً و این را موجبه خوانند، و یا حکم کرده باشند بسلب اتصال چون لیس البتة اذا کانت الشمس طالعة کان اللیل موجوداً و این را سالبه خوانند.
Section on proof. Know that an assent is called a proposition (qaḍiyya), and a proposition is of three kinds. The first is the categorical (ḥamliyya), made of two single terms, like “man is a writer”, which is called affirmative, and “man is not a writer”, which is called negative; in a categorical, what is judged is called the subject (mawḍūʿ) and what is judged of it the predicate (maḥmūl). The second is the connective conditional (sharṭiyya muttaṣila), made of two propositions between which a connection is judged, like “whenever the sun is up, it is day”, which is called affirmative; or the connection is denied, like “never: if the sun is up, it is night”, which is called negative.
ترجمهٔ عربی
فَصْلٌ فِي مَبَاحِثِ الْحُجَّةِ وَالدَّلِيلِ. اِعْلَمْ أَنَّ التَّصْدِيقَ يُسَمَّى قَضِيَّةً، وَالْقَضِيَّةُ ثَلَاثَةُ أَقْسَامٍ: الْأَوَّلُ الْحَمْلِيَّةُ، وَهِيَ الْمُرَكَّبَةُ مِنْ مُفْرَدَيْنِ، مِثْلُ: الْإِنْسَانُ كَاتِبٌ، وَتُسَمَّى مُوجَبَةً، وَالْإِنْسَانُ لَيْسَ بِكَاتِبٍ، وَتُسَمَّى سَالِبَةً، وَيُسَمَّى الْمَحْكُومُ عَلَيْهِ فِي الْحَمْلِيَّةِ مَوْضُوعًا، وَالْمَحْكُومُ بِهِ مَحْمُولًا. وَالثَّانِي الشَّرْطِيَّةُ الْمُتَّصِلَةُ، وَهِيَ الْمُرَكَّبَةُ مِنْ قَضِيَّتَيْنِ حُكِمَ بَيْنَهُمَا بِالِاتِّصَالِ، كَقَوْلِنَا: كُلَّمَا كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً كَانَ النَّهَارُ مَوْجُودًا، وَتُسَمَّى مُوجَبَةً، أَوْ حُكِمَ بِسَلْبِ الِاتِّصَالِ، كَقَوْلِنَا: لَيْسَ الْبَتَّةَ إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ طَالِعَةً كَانَ اللَّيْلُ مَوْجُودًا، وَتُسَمَّى سَالِبَةً.
ص 5–6
درس
Proof deals with , and what an assent is about is called a (qaḍiyya). The Ṣughrā names three kinds: , and .
The (ḥamliyya) is made of two single terms: “man is a writer”, which is (mūjaba), or “man is not a stone”, which is (sāliba). What the judgement is made about is the (mawḍūʿ), here “man”; what is judged of it is the (maḥmūl), here “writer” or “not a stone”.
The (sharṭiyya muttaṣila) is made of two whose judgement is one of connection: “whenever the sun is up, it is day”. That is . If the connection is denied, as in “it is not the case that if the sun is up it is night”, it is .
اصطلاحات
- القَضِيَّةُ al-qaḍiyya
- proposition: what an assent is about
- الحَمْلِيَّةُ al-ḥamliyya
- categorical: made of two single terms
- المَوْضُوعُ al-mawḍūʿ
- subject: what the judgement is about
- المَحْمُولُ al-maḥmūl
- predicate: what is judged of it
- المُوجَبَةُ al-mūjaba
- affirmative
- السّالِبَةُ al-sāliba
- negative
- الشَّرْطِيَّةُ المُتَّصِلَةُ al-sharṭiyya al-muttaṣila
- conjunctive conditional: two propositions joined by connection
مثال‌ها
الإِنْسانُ كاتِبٌ
an affirmative categorical
الإِنْسانُ لَيْسَ بِحَجَرٍ
a negative categorical
كُلَّما كانَتِ الشَّمْسُ طالِعَةً كانَ النَّهارُ مَوْجُودًا
“Whenever the sun is up, it is day”: an affirmative conjunctive
خودت را بیازما
3 پرسش دربارهٔ این درس. با ۶ از ۱۰ یا بیشتر (دو ستاره) درس بعدی باز می‌شود.
پرسش 1
In “man is not a stone”, what is the subject?
The subject is what the judgement is made about: “man”. What is judged of it, “not a stone”, is the predicate.
پرسش 2
“Whenever the sun is up, it is day” is…
It joins two propositions (“the sun is up”, “it is day”) by a judgement of connection, so it is a conjunctive conditional (sharṭiyya muttaṣila).
پرسش 3
What is a categorical proposition made of?
A categorical (ḥamliyya) is made of two single terms, a subject and a predicate. Conditionals are made of two propositions.
درس بعدی: The disjunctive and its three kinds
ادامه ←